کتاب رساله ارسطونامه یکی از آثار گردآوری شده توسط معصومه فکوریان است که به زبان فارسی و به شیوه چاپ سنگی منتشر شده است. این کتاب در واقع بخشی از مجموعه بزرگ تری به نام اعجاز عیسوی می باشد که رساله های گوناگونی را در زمینه طب سنتی و دانش های کهن در خود جای داده است. اگر به دنبال بررسی متون کهن در زمینه دانش های عامیانه و شاخه های مختلف علوم قدیمی هستید، این نسخه اطلاعات مشخصی درباره تعبیر پرش اعضای بدن، علم قیافه و شناخت مزاج ها ارائه می دهد. اسکن موجود از این نسخه کیفیت خوبی دارد و خواندن متن چاپ سنگی آن برای علاقه مندان به این گونه نسخه ها دشوار نخواهد بود.
ساختار محتوایی و مباحث رساله
این اثر موضوعات متعددی را در کنار هم قرار داده است که هر کدام بر پایه سنت های متون قدیمی نوشته شده اند. در بخش نخست، موضوع طبیدن یا همان پرش ناگهانی اعضای بدن مطرح می شود که طبق قواعد منتسب به ارسطو تنظیم شده است و هر حرکت ناگهانی بخشی از بدن به یک نشانه خاص تعبیر می شود. پس از آن، مبحث قیافه شناسی بر اساس آراء منسوب به افلاطون بررسی می گردد تا از روی ظاهر افراد به ویژگی های اخلاقی آنان پی برده شود. علاوه بر این، بررسی خطوط پیشانی و خطوط پنجه نیز در این متن آمده است که در علوم قدیمی برای پیش بینی یا شناخت احوال فرد به کار می رفته است. بخش دیگری از کتاب به موضوعات عملی تر طب سنتی می پردازد که شامل شناخت مزاج های گوناگون و بررسی خواص خوراکی های مختلف می شود.
موضوعات اصلی مطرح شده در این کتاب شامل موارد زیر است:
- بیان طبیدن اعضای بدن بر حسب قواعد ارسطو
- بیان قیافه و علم قیافه از افلاطون
- احکام خطوط پیشانی و خطوط پنجه
- شناخت انواع مزاج ها و آشنایی با خواص خوراکی ها
ویژگی های نسخه و جایگاه آن در مجموعه اعجاز عیسوی
این نسخه به عنوان بخشی از مجموعه اعجاز عیسوی شناخته می شود و مؤلف کتاب های مندرج در بخش های پایانی این مجموعه معصومه فکوریان می باشد. شیوه انتشار اثر به صورت چاپ سنگی است که در دوران قاجار و اوایل پهلوی برای تکثیر کتاب ها در ایران رواج فراوانی داشت. کیفیت اسکن این فایل خوب است و خطوط متن به همراه مطالب به روشنی قابل مشاهده می باشند، ولی ممکن است برای افرادی که با خطوط دست نویس یا نگارش های چاپ سنگی آشنایی کمی دارند، خواندن برخی عبارات اندکی زمان ببرد. این نسخه شامل ۲۳ صفحه است که در آن سعی شده است مطالب به صورت خلاصه و کاربردی ارائه شود.
این اثر بخشی از یک مجموعه چندموضوعی است، بنابراین برای درک بهتر ساختار آن باید توجه داشت که مطالب کتاب میان طب سنتی و دانش های قدیمی تقسیم شده است و تنها به یک موضوع خاص اختصاص ندارد.
در نهایت، کتاب رساله ارسطونامه برای پژوهشگران تاریخ طب سنتی، نسخه شناسان و کسانی که به بررسی باورهای کهن و متن های چاپ سنگی علاقه دارند، یک متن کاربردی به شمار می آید. بررسی این اثر به شما کمک می کند تا با شیوه نگارش و موضوعات مورد توجه در رسائل دوره های گذشته بیشتر آشنا شوید و نحوه گردآوری مطالب توسط معصومه فکوریان را در مجموعه اعجاز عیسوی ارزیابی کنید.
