نسخه خطی «مجموعه علوم غریبه یادگار خسرو» یک دفترچه یادداشت شخصی ۱۳۴ صفحه ای است که روی کاغذ خط دار و به خط دستی نگارش شده. این اثر کاتب یا مؤلف مشخصی ندارد و به نظر می رسد مجموعه ای از مباحث علوم غریبه باشد که نگارنده برای مراجعۀ خود از منابع مختلف گردآوری و در یک کانون خطی تدوین کرده است. متن به دو زبان فارسی و عربی تدوین شده که نشان دهنده استفاده از متون مرجع کلاسیک در این حوزه است. کیفیت دیجیتالی سازی (اسکن) صفحات در حد قابل قبولی است و خط نگارش در بیشتر صفحات خوانا باقی مانده، هرچند فشردگی خطوط در برخی برگ ها و فاصله دار بودن در برگ های دیگر، ویژگی طبیعی کانون های خطی و کشکول های یادداشت برداری سنتی محسوب می شود.
ساختار محتوایی و مباحث اصلی
مطالب این نسخه به صورت پراکنده و در قالب دستورات عملی تدوین شده و نظم کتاب های چاپی را ندارد. مهم ترین موضوعات پوشش داده شده در این یادداشت ها عبارتند از:
- دستورات عملی و روش های اجرای مباحث علوم غریبه
- ابطال سحر و روش های شکستن طلسمات گوناگون
- ادعیه و اذکار مجرب برای نیازمندی های مختلف
- جداول تخصصی و احکام رمل جهت استخراج طالع و فال گیری
بخش رمل شامل جداول و احکام مشخصی است که برای پژوهشگران این شاخه مرجع می تواند باشد. هم چنین هم جودگی ادعیه و دستورات ابطال سحر نشان می دهد نگارنده جنبه های دعایی و عملیاتی را در یک دفترچه واحد گردآوری کرده است.
این اثر یک جزوه دست نویس و شخصی روی دفترچه خط دار است؛ بنابراین چیدمان مطالب مانند کتاب های چاپی منظم نیست و لحن نگارش در بخش های فارسی و عربی ممکن است متفاوت باشد.
ویژگی های ظاهری و وضعیت خوانایی
برگ های نسخه دارای خط داری یکنواخت هستند و متن با مداد یا قلم حبر روی آن ها نگارش شده. اسکن فایل به گونه ای انجام گرفته که وضوح کلمات و جداول رمل در اکثر صفحات حفظ شده است. تنوع در تراکم نوشتار (فشرده یا فاصله دار) و تغییر زبان میان فارسی و عربی، ویژگی های ذاتی یادداشت های میدانی و مراجع شخصی در سنت نسخ خطی علوم غریبه محسوب می شوند. این نسخه نمونه ای 대표ی از روش های سنتی ثبت و انتقال دانش طلسمات و رمل در قالب کانون های خطی است.
در مجموع، مطالعه کتاب مجموعه علوم غریبه یادگار خسرو به عنوان اثری هدفمند در حوزه ابطال سحر و طلسمات و ادعیه و اذکار مجرب، شناختی جامع از مبانی و آموزه های کهن به دست می دهد. توجه به جزئیات متن و دقت در الگوهای ترسیمی آن، زمینه بهره برداری علمی و مستند را برای پژوهشگران فراهم می آورد.
