این نسخه خطی ۹۰ صفحه ای، با عنوان رایج «علائم و نشانه های دفینه» و عنوان اصیل «جزوه علامات و نشانه ها»، مجموعه ای از نمادهای سنتی در حوزه دفینه یابی را در قالب یک متن فارسی دست نویس گردآوری کرده است. درباره کاتب، تاریخ و مکان کتابت اطلاعاتی در دست نیست، بنابراین این اثر به عنوان یک جزوه راهنمای ناشناسِ نویسنده تلقی می شود. کیفیت اسکن صفحات در حد قابل قبول است و امکان مطالعه خطوط و اشکال را برای علاقه مندان به نسخه های خطی فراهم می کند. محتوای کتاب به طور کلی بر روی رمزگشایی نشانه های محیطی و روش های اندازه گیری مبتنی بر ابعاد و جهت ها متمرکز است.
نمادهای حیوانی و مبنای تفسیر در متن
بخش أعظمی از این جزوه به بررسی نشانه های حیوانی اختصاص دارد، زیرا در متون قدیمی شکل حیوانات برای نشانه گذاری مکان ها متداول بوده است. کاتب در بیشتر موارد جهت سر یا دم حیوان را مبنای محاسبات جهت یابی و تعیین مسیر قرار می دهد و تلاش می کند معیاری یکنواخت برای تفسیر حالت قرارگیری و ویژگی های ظاهری این نقش ها ارائه دهد. مباحث اصلی حیوانی شامل موارد زیر است:
- بررسی علائم و نشانه های افعی در دفینه یابی
- شناخت نشانه های ماهی در دفینه یابی
- بررسی علائم پرندگان و انواع آن در دفینه یابی
- شناخت نشانه های خزندگان و لاک پشت در دفینه یابی
- بررسی علائم سفارشی و نشانه های خاص مانند کوزه، دفین و دبر انسان
نشانه های سفارشی و اصول اندازه گیری
علاوه بر نمادهای حیوانی، بخشی از متن به نشانه های غیرحیوانی و سفارشی می پردازد. در اینجا نمادهایی نظیر کوزه، دفین و دبر انسان مورد تحلیل قرار می گیرند. متن بر این نکته تأکید دارد که تفسیر صحیح این علائم نیازمند دقت در ابعاد و نسبت های ظاهری نقوش بر روی سنگ ها یا دیوارها است، چرا که تغییرات کوچک در اندازه ها می تواند محاسبات نهایی ذکرشده در متن را به کلی تغییر دهد. نحوه اندازه گیری ها بر اساس ابعاد علامت ها و نسبت های تصویری در نگارش دست نویس انجام می شود.
این نسخه خطی به دلیل ناشناس ماندن کاتب و تاریخ نگارش، به عنوان یک جزوه راهنمای دست نویس بررسی می شود. کیفیت اسکن قابل قبول آن امکان مطالعه متن فارسی و خطوط را برای شما میسر می کند، هرچند عدم اطلاعات بיבلیوگرافی مانع از استناد تاریخی قطعی به ادعاهای درون متن می شود.
مطالعه این اثر خطی شناختی از شیوه های سنتی نگارش و دسته بندی نمادها در متون دفینه یابی ارائه می دهد، اگرچه خواننده باید به محدودیت ناشناس بودن منبع توجه داشته باشد.
در مجموع، مطالعه کتاب علائم و نشانه های دفینه (جزوه علامات و نشانه ها) به عنوان اثری هدفمند در حوزه بررسی علائم و نشانه های افعی در دفینه یابی و شناخت نشانه های ماهی در دفینه یابی، شناختی جامع از مبانی و آموزه های کهن به دست می دهد. توجه به جزئیات متن و دقت در الگوهای ترسیمی آن، زمینه بهره برداری علمی و مستند را برای پژوهشگران فراهم می آورد.
