کتاب فالنامه سلطانی اثری است که به صورت چاپ سنگی تدوین شده و مطالب آن به دو زبان فارسی و عربی نگاشته شده است. این نسخه منسوب به امام جعفر صادق (ع) است و به موضوعاتی همچون فال قرآنی، استخاره، احکام غایب و روش های باطل السحر می پردازد. این اثر برای کسانی که در زمینه نسخه های خطی و علوم قدیم تحقیق می کنند، منبعی برای بررسی روش های سنتی تفأل و ادعیه محسوب می شود.
ساختار و ویژگی های نسخه
این نسخه شامل متن چاپ سنگی کهن است که با خط نستعلیق و شکسته نستعلیق به رشته تحریر درآمده و حواشی مفصلی در کنار متن اصلی دارد. کیفیت اسکن این اثر مطلوب است و متن ها، دایره ها و جداول آن برای خواننده قابل مشاهده هستند. بخش مهمی از کتاب به موضوعاتی چون خواص آیات و سوره ها و نحوه استخراج تفأل از قرآن کریم اختصاص یافته است، ولی در کنار آن به احکام طالع بینی و اتصالات نیز توجه شده است.
در صفحات این کتاب جداول متعددی برای تعیین وضعیت غایب، تشخیص امراض و محاسبه طالع افراد وجود دارد. همچنین دایره های قرآنی و ادعیه منسوب به ائمه معصومین (ع) در بخش های مختلف متن دیده می شوند. در کتب قدیمی معمولا این نوع دایره ها را برای تسهیل دستیابی به پاسخ استخاره ترسیم می کردند تا خواننده بدون سردرگمی به مقصود خود برسد.
به دلیل وجود جداول متعدد و استفاده از خط شکسته نستعلیق در حواشی نسخه، مطالعه متن نیازمند دقت در خوانش کلمات و آشنایی اولیه با اصطلاحات استخاره و طالع بینی است.
سرفصل ها و مباحث کتاب
در کتاب فالنامه سلطانی مباحث متنوعی در باب تفأل، استخاره و برخی آداب ادعیه گردآوری شده است که مهم ترین آن ها عبارتند از:
- فال قرآنی و استخاره با استفاده از قرآن کریم
- دایره ۳۶ گانه و احکام استخاره سوره ها و آیات
- قاعده امتزاج و اتصالات و احکام غایب و امراض
- روش ها و آداب تسخیرات، احضار جن و باطل السحر
بخشی از متن کتاب نیز به روش های مقابله با طلسمات اختصاص دارد که علاقه مندان می توانند آثار مشابه را در بخش باطل السحر مطالعه کنند. همچنین مباحث مربوط به احضارات را می توان با عناوین موجود در دسته تسخیرات و احضار مقایسه کرد. درباره سال دقیق کتابت یا کاتب اولیه این نسخه در متن اصلی اطلاعات مشخصی ثبت نشده است، پس بررسی تاریخچه دقیق آن ممکن است نیازمند تطبیق نسخه شناسی باشد. متن کتاب بدون اغراق، مجموعه ای از دستورالعمل های سنتی استخاره و ادعیه را ارائه می دهد که برای پژوهشگران نسخ خطی قابل استفاده خواهد بود.
