کتاب فالنامه سلیمانی یکی از نسخه های چاپ سنگی شناخته شده در حوزه طالع بینی و احکام نجومی است که توسط منجم و جفار جناب عبد الخالق صاحب تالیف شده است. این اثر در شهر بمبئی هند به چاپ رسیده و انتشارات نیولور بک ایجنسی که در منطقه بهندی بازار واقع بوده، مسئولیت نشر آن را بر عهده داشته است. این کتاب به دلیل ماهیت آموزشی خود در زمینه محاسبات نجومی، ترکیبی از متون فارسی و اردو را در بر می گیرد. در ادامه به بررسی ویژگی های ساختاری، محتوایی و کیفیت اسکن این نسخه می پردازیم تا تصویری دقیق از آن ارائه شود.
محتوا و مباحث اصلی کتاب
نویسنده در این اثر تلاش کرده است تا روش های متعددی را برای استخراج احوال غیب و پیشگویی بر اساس محاسبات ریاضی و نجومی گردآوری کند. بخش قابل توجهی از کتاب بر پایه حروف ابجد و اعداد استوار است که برای بسیاری از علاقه مندان به نسخ خطی، مبحثی شناخته شده به شمار می آید. علاوه بر محاسبات ابجدی، بخشی از متن به استخاره و فالنامه های منسوب به حافظ شیرازی اختصاص یافته که در دوره های مختلف در میان مردم رواج داشته است. همچنین مباحث مربوط به اخترشناسی در این اثر جایگاه مهمی دارند.
مؤلف تاثیرات سیارات هفتگانه شامل مشتری، مریخ، زهره، شمس، عطارد و قمر را بر احوال افراد و طالع آنها بررسی کرده است. تعیین ساعات سعد و نحس نیز از دیگر محورهای اصلی این کتاب است که در قالب نقشه ها و جداول منظم برای روزهای هفته تنظیم شده است. این جداول به خواننده کمک می کند تا زمان مناسب برای انجام امور مختلف را بر اساس احکام نجومی استخراج کند.
مهم ترین مباحثی که در این نسخه چاپ سنگی آمده عبارتند از:
- نقشه ایام سعد و نحس هفته
- فالنامه منقول حافظ شیرازی
- فالنامه بحساب ابجد و حال غیب
- فالنامه متعلق شگون و بررسی احوال سیارات
ساختار و کیفیت نسخه چاپ سنگی
نسخه ای که در دسترس قرار دارد، چاپ سنگی بمبئی است که از کیفیت اسکن خوبی برخوردار است. با توجه به اینکه کتاب به دو زبان فارسی و اردو نگاشته شده، خواننده ممکن است در مواجهه با برخی بخش های اردو نیاز به آشنایی نسبی با رسم الخط چاپ های سنگی هندوستان داشته باشد. با این حال بخش های فارسی کتاب کاملا واضح و قابل خواندن هستند.
نسخه حاضر چاپ سنگی بمبئی است و به دلیل دو زبانه بودن، خواننده باید با رسم الخط چاپ های قدیمی هند آشنایی نسبی داشته باشد تا بتواند از تمامی جداول و متون بهره ببرد.
این کتاب معمولا برای کسانی که به دنبال بررسی متن های قدیمی در زمینه شگون، طالع بینی و محاسبات ابجدی هستند مورد استفاده قرار می گیرد. کیفیت اسکن نقشه ها و جداول به گونه ای است که جزئیات خطوط چاپ سنگی به خوبی حفظ شده و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. این اثر به عنوان یک منبع آموزشی در زمینه محاسبات نجومی، اطلاعات پایه ای را درباره تاثیرات سیارات و روش های سنتی پیشگویی ارائه می دهد و برای مطالعه تطبیقی در حوزه علوم غریبه مناسب است.
