کتاب دانشنامه جواهرات، گوهرها و فلزات گرانبها نوشته محمد نجاری سهل آباد، اثری پژوهشی است که در ۴۴۶ صفحه به صورت مصور و رنگی گردآوری شده است. این اثر در سال ۱۳۹۳ در شهر مشهد توسط انتشارات آیین تربیت با همکاری انتشارات خاتم و سنبله منتشر شد. هدف اصلی این کتاب ارائه اطلاعاتی جامع درباره سنگ های قیمتی، تاریخچه استفاده از فلزات و تحولات مربوط به زیورآلات در طول تاریخ است. این نسخه که به صورت چاپی تهیه شده، اکنون به شکل دیجیتال در دسترس علاقه مندان به پژوهش های تاریخی و گوهرشناسی قرار دارد.
محتوای دانشنامه و حوزه های بررسی
نویسنده در این دانشنامه تلاش کرده است تا موضوعات متنوعی را پیرامون جواهرات و فلزات گرانبها پوشش دهد. بخشی از کتاب به ریشه های تاریخی استفاده از سنگ ها و فلزات در جوامع مختلف اختصاص یافته است. همچنین موضوعاتی مانند پیدایش نمادهای قدرتی مانند تاج و سنت های تاجگذاری در ایران و جهان در این اثر بررسی شده اند. این مباحث می تواند برای کسانی که به دنبال مطالعه آثار مرتبط با کتاب اسرار دفینه ها - نسخه تایپی هستند، نکات قابل توجهی داشته باشد.
سرفصل های اصلی کتاب شامل موارد زیر است:
- آغاز پیدایش جواهرات و خواص سحری آن ها
- تاریخچه تاج و تاجگذاری در ایران و جهان
- پول و تاریخچه تحولات آن
- زیورآلات، انگشتری و وسایل تزئینی
- شرح واژگان تخصصی جواهرات و فلزات گرانبها
علاوه بر این، در بخش هایی از کتاب به مبحث خواص سنگ ها پرداخته شده است. این موضوع نشان دهنده نگاه فرهنگ های قدیمی به تاثیرات متافیزیکی سنگ ها بر انسان است. مبحثی که در بررسی های مربوط به متافیزیک چیست؟ تعریف و شاخه ها نیز مورد توجه قرار می گیرد. با این حال، رویکرد کلی کتاب بر پایه مستندات تاریخی و معرفی دقیق اصطلاحات استوار است و از نگاه های غیرعلمی پرهیز می کند.
ویژگی های فنی و ساختار کتاب
یکی از ویژگی های کاربردی این اثر، بخش پایانی آن است که به شرح واژگان تخصصی جواهرات و فلزات گرانبها اختصاص دارد. این بخش به خواننده کمک می کند تا اصطلاحات فنی و پیچیده این حوزه را به راحتی درک کند. تصاویر رنگی موجود در تمامی ۴۴۶ صفحه کتاب، به تشخیص ظاهری و شناخت بهتر گوهرها کمک می کند. این ویژگی باعث شده تا کتاب به عنوان یک مرجع بصری برای علاقه مندان به گوهرشناسی و جواهرسازی مورد استفاده قرار گیرد.
برای دسترسی بهتر به مطالب، پیشنهاد می شود ابتدا بخش شرح واژگان تخصصی در انتهای کتاب مطالعه شود تا اصطلاحات به کار رفته در فصل های مربوط به خواص سنگ ها و مباحث تاریخی، برای خواننده شفاف تر باشد.
این کتاب با شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۲۸-۳۳۷-۶ به عنوان یک منبع مرجع شناخته می شود. کیفیت اسکن تهیه شده از این نسخه بسیار بالا است و تمامی جزئیات تصاویر و متن کتاب به وضوح قابل مشاهده هستند. با توجه به حجم مطالب، مطالعه دقیق این دانشنامه نیازمند صرف زمان و توجه به جزئیات تاریخی و فنی است که نویسنده در طول کتاب به آن ها اشاره کرده است.
























