کتاب احضار جن و پری یکی از نسخه های قدیمی در حوزه علوم غریبه است که به صورت چاپ سنگی در دسترس علاقه مندان به متون کهن قرار دارد. این نسخه شامل هفتاد و پنج صفحه است و متن آن ترکیبی از زبان های فارسی و عربی را شامل می شود. درباره هویت نویسنده یا کاتب این اثر اطلاعات مستندی در دست نیست و نامی از او در صفحات کتاب باقی نمانده است. کیفیت اسکن این نسخه در سطح مناسبی قرار دارد و به همین دلیل خواندن جداول، متون و حروف آن برای مطالعه کنندگان دشوار نیست. این کتاب به عنوان یک منبع برای بررسی شیوه های نگارش و تدوین دستورالعمل های قدیمی در زمینه علوم غریبه شناخته می شود.
محورهای اصلی و موضوعات کتاب
مطالب موجود در این کتاب بر پایه چند موضوع خاص در علوم غریبه دسته بندی شده است که نویسنده ناشناس آن تلاش کرده تا در قالب بخش های مختلف به آن ها بپردازد. محتوای کتاب به گونه ای تنظیم شده که خواننده با طیف متنوعی از اعمال و قواعد رو به رو شود. از جمله مباحث اصلی این نسخه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دستورات و عزایم احضار جن و پری
- عمل جلب مطلوب و تسخیر قلوب
- احکام ساعات سعد و نحس برای انجام اعمال
- قاعده امتزاج حروف و نحوه استخراج اعداد
- نگارش تعویذات و طلسمات با هدف باطل السحر
در کنار این مباحث، بخشی از کتاب به ارائه روش های باطل کردن سحر اختصاص یافته است که در آن از تعویذات خاصی استفاده می شود. کسانی که به دنبال بررسی مباحث مشابه در متون خطی هستند، می توانند اطلاعات تکمیلی درباره این موضوعات را در کتاب خزینه طلسمات و عملیات نیز جست و جو کنند. این نسخه ها معمولا حاوی جداول و دستوراتی هستند که درک آن ها نیازمند آشنایی با قواعد مقدماتی علوم غریبه است.
ویژگی های نگارشی و ساختار نسخه
ساختار این اثر به شکلی است که دستورالعمل های عملی و توضیحات روش ها عمدتا به زبان فارسی نوشته شده اند، ولی عزایم و ادعیه اصلی به زبان عربی آمده اند. یکی از ویژگی های بارز در این نسخه، استفاده گسترده از جداول برای محاسبه حروف و استخراج اعداد است که نشان دهنده کاربرد حساب جمل در تنظیم طلسمات و تعویذات می باشد. پژوهشگرانی که درباره قواعد حساب اعداد مطالعه می کنند، اغلب مباحث مرتبط با این روش ها را در دسته بندی حروف ابجد و اعداد بررسی می کنند.
این نسخه به صورت چاپ سنگی قدیمی به دست ما رسیده است و به دلیل عدم درج نام نویسنده در متن، استناد به تمام بخش های آن باید با در نظر گرفتن ویژگی های آثار بی نام و نشان صورت گیرد و نباید آن را به عنوان یک منبع قطعی و بدون خطا در نظر گرفت.
مطالعه این اثر برای کسانی که قصد بررسی نسخه های متنی قدیمی و شیوه های نگارش تعویذات در متون چاپ سنگی را دارند، ساختار مشخصی از ترکیب عزایم عربی و شرح های فارسی را فراهم می کند. این کتاب به عنوان یک نمونه از متون کهن، بخشی از تاریخ نگارش در این حوزه را بازتاب می دهد.
